Kadın İstihdamı İçin TBMM’ye Kritik Komisyon Teklifi

CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, 22 milletvekilinin imzasıyla hazırlanan araştırma komisyonu önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundu. Önergede, Türkiye’de kadınların iş gücüne katılımında yaşanan eşitsizliklerin ortadan kaldırılması, kadın istihdamının artırılması ve bakım yükünün çalışma hayatına etkilerinin detaylı şekilde araştırılması talep edildi.

Teklif kapsamında özellikle kadınların iş gücünde kalma süresi, doğum sonrası yaşanan istihdam kayıpları, tek başına çocuk büyüten annelerin karşılaştığı ekonomik sorunlar ve bakım hizmetlerine erişimde yaşanan sıkıntıların ele alınması istendi. Ayrıca ebeveyn odaklı sosyal politika modellerinin geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.

Araştırma komisyonunun; kadınların çalışma hayatına daha güçlü katılımını sağlayacak düzenlemeleri incelemesi, bakım krizinin toplumsal etkilerini değerlendirmesi ve kırılgan gruplara yönelik sosyal politikaları ele alması amaçlanıyor. Önergede disiplinlerarası çalışma, katılımcılık ve bütüncül sosyal politika yaklaşımının önemine vurgu yapıldı.

İŞGÜCÜNDEKİ EŞİTSİZLİK DİKKAT ÇEKTİ

TÜİK ve UN Women iş birliğiyle hazırlanan “Türkiye’de İstatistiklerle Kadın 2025” verilerine göre Türkiye’de erkeklerin iş gücüne katılım oranı yüzde 71,3 olurken kadınlarda bu oran yüzde 36,2 seviyesinde kaldı. Erkeklerde istihdam oranı yüzde 66,9 olarak açıklanırken kadınlarda yüzde 32,5 olarak kayıtlara geçti.

Raporda genç kadın işsizliğine ilişkin veriler de dikkat çekti. 15-24 yaş grubunda genç erkek işsiz oranı yüzde 13,1 olurken, genç kadın işsizliği yüzde 22,3’e ulaştı. Eğitimde ya da istihdamda yer almayan genç kadınların oranının da erkeklerin yaklaşık iki katı seviyesinde olduğu belirtildi.

Çalışma hayatında kalma süresinde de kadınlar aleyhine büyük fark bulunduğu ifade edildi. Verilere göre erkekler ortalama 39,7 yıl çalışma hayatında kalabilirken kadınlarda bu sürenin 20,7 yıl seviyesinde olduğu aktarıldı.

DOĞUM SONRASI İŞTEN AYRILMA ARTIYOR

Önergede kadınların iş gücünden kopuşunun en belirgin yaşandığı dönemin doğum sonrası süreç olduğu vurgulandı. Verilere göre kadınların yüzde 3,7’si doğumdan sonraki ilk ayda, yüzde 39,9’u ilk 6 ay içinde, yüzde 56,5’i ilk yıl içerisinde işten ayrılıyor. Bu oran 36 ay sonunda yüzde 72,8’e kadar yükseliyor.

3 yaş altında çocuğu bulunan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranının yalnızca yüzde 26,9 olduğu belirtilirken, aynı yaş grubundaki erkeklerde bu oranın yüzde 90,4 seviyesinde bulunduğu ifade edildi. Ev işleri ve karşılıksız bakım emeğinin kadınların çalışma hayatından uzaklaşmasındaki temel nedenlerden biri olduğuna dikkat çekildi.

Önergede ayrıca annelik merkezli bakım anlayışından ebeveyn odaklı bakım politikalarına geçilmesi gerektiği savunuldu. Devredilemez babalık izinleri, bakım yükünün eşit paylaşılması ve kadınların iş yaşamına dönüşlerini kolaylaştıracak sosyal düzenlemelerin önemine işaret edildi.

TEK EBEVEYNLİ ANNELER İÇİN DİKKAT ÇEKEN VERİLER

Tek ebeveynli hanelerle ilgili veriler de araştırma önergesinde yer aldı. Türkiye’de tek ebeveynli hanelerin yüzde 80’den fazlasını annelerin oluşturduğu belirtilirken, bekar annelerin yalnızca yüzde 10’unun istihdamda yer alabildiği ifade edildi.

Bekar Anneler Derneği’nin paylaştığı verilere göre, bakım yükü, düzensiz gelir ve sınırlı iş imkanları nedeniyle tek ebeveynli annelerin sürdürülebilir şekilde çalışma hayatında kalmakta zorlandığı vurgulandı. Bu nedenle bakım hizmetleri ile istihdam politikalarının birlikte ele alınmasının önemine dikkat çekildi.

Önergede son olarak kadın yoksulluğu, işsizlik ve toplumsal eşitsizlik sorunlarının çözümü için TBMM çatısı altında kapsamlı bir araştırma komisyonunun kurulmasının gerekliliği ifade edildi. Kadınların çalışma hayatında daha güçlü şekilde yer alabilmesi için eşitlikçi ve sürdürülebilir sosyal politikaların hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.