Nikfer Bezinin Son Ustalarından Acı Kayıp

Denizli’nin Tavas ilçesine bağlı Nikfer Mahallesi’nde yüzyıllardır yaşatılan dokuma kültürünün en önemli isimlerinden biri olan Ümmühan Apalı, 87 yaşında hayatını kaybetti. Bölgenin simgesi haline gelen ve yaklaşık 700 yıllık geçmişe sahip Nikfer bezinin son ustalarından biri olan Apalı’nın vefatı, sadece ailesini değil, aynı zamanda kültürel mirasa gönül verenleri de derinden üzdü.

İki çocuk ve dört torun sahibi olan Ümmühan Apalı, doğup büyüdüğü Nikfer Mahallesi’nde son yolculuğuna uğurlandı. Hayatını geleneksel dokumacılığa adayan Apalı’nın vefatıyla birlikte, bu köklü zanaatın yaşatılması adına önemli bir değer daha kaybedilmiş oldu.

700 YILLIK GELENEĞİN SON TEMSİLCİLERİNDENDİ

Nikfer bezi, tamamen pamuktan üretilen ve dört mevsim kullanılabilen özel yapısıyla bilinen geleneksel bir dokuma türü olarak öne çıkıyor. Yaz aylarında serin, kış aylarında ise sıcak tutma özelliğine sahip olan bu kumaş; geçmişte elbiseden ayakkabıya, şapkadan bel kuşağına kadar birçok alanda kullanıldı.

Rivayetlere göre, Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın dahi Rodos seferi sırasında dayanıklılığı nedeniyle bu bezden yelken yaptırdığı ifade ediliyor. Böylesine köklü bir geçmişe sahip olan bu geleneği günümüze taşıyan isimlerden biri de Ümmühan Apalı oldu.

77 YILLIK EMEK VE BİR ÖMÜR ADANMIŞLIK

Henüz 10 yaşındayken annesinden dokumacılığı öğrenen Ümmühan Apalı, tam 77 yıl boyunca bu zanaatı sürdürdü. 1800’lü yıllardan kalma ahşap tezgâhında üretim yapmaya devam eden Apalı, dokuma sürecinin her aşamasını tek başına gerçekleştiriyordu.

Kendi pamuğunu çıkrıkta eğirerek ip haline getiren, ardından bu ipleri masuraya sararak tezgâhında dokuyan Apalı, bir parça kumaş üretmek için haftalarca emek veriyordu. Bu yönüyle sadece bir zanaatkâr değil, aynı zamanda kültürel bir mirasın taşıyıcısı olarak öne çıktı.

ÇIRAK BULAMADI, GELENEK TEHLİKEDE

Tüm çabalarına rağmen bu kadim mesleği sürdürecek bir çırak yetiştiremeyen Ümmühan Apalı, geleneğin devamı konusunda en büyük üzüntüsünü yaşamıştı. Nikfer bezinin son ustalarından biri olarak bilinen Apalı’nın vefatıyla birlikte, bu eşsiz kültürel mirasın geleceği de belirsizliğe sürüklendi.