Sigaraya Sert Kısıtlamalar Yolda

Tütünle mücadelede kapsamlı bir dönüşüm süreci başlıyor. Avrupa Birliği’nin “2040’ta tütünsüz nesil” hedefiyle uyumlu hazırlanan ve Sağlık Bakanlığı tarafından desteklenen 41 maddelik yasa teklifinin kısa süre içinde TBMM’ye sunulması bekleniyor. Yeni düzenleme ile sigara satışından kullanım alanlarına kadar birçok başlıkta köklü değişiklikler öngörülüyor.

2040 YILINDA TAM YASAK HEDEFLENİYOR

Hazırlanan yasa taslağına göre tütün tüketiminde en kritik dönüm noktası 1 Ocak 2040 olacak. Bu tarihten itibaren tütün ürünlerinin üretimi, satışı ve tüketiminin tamamen yasaklanması hedefleniyor. Bu kapsamda tütün ticaretine devam edenler için 1 milyon TL ile 5 milyon TL arasında değişen ağır para cezaları uygulanacak.

Yasa teklifinde sadece yasaklar değil, bu yasaklara uyulmaması durumunda uygulanacak yaptırımlar da açık şekilde düzenleniyor.

AÇIK ALANLARDA SİGARA İÇİLEMEYECEK

Yeni düzenlemeye göre yeme-içme sektörünü yakından ilgilendiren önemli değişiklikler de bulunuyor. Kafe ve restoranların açık alanlarında sigara içilmesine izin verilmeyecek. İşletmelerde yalnızca yüzde 10 ile sınırlı özel alanlar oluşturulabilecek ancak bu alanlarda yiyecek-içecek servisi yapılmayacak ve garson görevlendirilmeyecek.

Ayrıca kamuya açık alanlarda sigara kullanımına yönelik kısıtlamaların genişletilmesi planlanıyor.

SATIŞTA KİMLİK DOĞRULAMA ŞARTI

Sigara satışında kayıt dışılığın önüne geçmek ve çocukların erişimini engellemek amacıyla nakit ödeme kaldırılacak. Tütün ürünleri yalnızca kimlik ve yaş doğrulaması yapan elektronik sistemler üzerinden satılacak.

Çocuklara tütün ürünü satanlara yönelik yaptırımlar da ağırlaştırılıyor. Bu kapsamda söz konusu suçu işleyenlere 1 yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülüyor. Yasaklı alanlarda sigara içen vatandaşlara ise 5 bin TL idari para cezası uygulanacak. Kurallara uymayan işletmeler için 50 bin TL’den başlayan cezalar ve kademeli kapatma yaptırımları devreye alınacak.

UZMANLARDAN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRMELER

Prof. Dr. Toker Ergüder, tütün ürünlerine yönelik bu yaklaşımın dünya genelinde yaygınlaştığını belirterek, "Artık dünyada giderek daha fazla ülke, tütün ve nikotin ürünlerinin yol açtığı son derece yüksek sağlık ve ekonomik maliyetleri nedeniyle bu tür “oyunun sonu (endgame)” hedeflerini gündemlerine almaya başladı. Yüksek vergiler ve reklam yasaklarıyla tüketimi düşürmeyi hedefleyen ülkeler, yeni aşamada belirli doğum tarihlerine göre satış yasağı gibi uygulamaları devreye sokuyor. Daha iddialı bir perspektifle hedef yılın 2035 olarak belirlenmesi de ayrıca değerlendirilebilirdi" dedi.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nazmi Bilir ise uygulama noktasına dikkat çekerek, “Ülkelerini sadece dumandan değil tütünden de temizlemek için yeni bir hedef belirlediler. Bizdeki yasa taslağının da bu yaklaşımdan etkilenmiş olacağını düşünüyorum. Ancak biz henüz ‘sigarasız’ dönemine bile geçemedik. Mevcut kanunlarımızda bu var ama uygulamada henüz yok” ifadelerini kullandı.